De vaste aanneemsom als droom van iedere opdrachtgever? Niet altijd…
De vaste aanneemsom als droom van iedere opdrachtgever? Niet altijd…
Ik werd laatst gebeld door een vriend, Tom, die een heel luxe overkapping wil laten plaatsen in zijn tuin. En als ik zeg ‘luxe’ bedoel ik ook echt luxe: denk aan eikenhout, elektra, beglazing, enzovoort. Met het bijbehorende kostenplaatje in gedachten, vroeg Tom aan mij hoe ik met een aannemer afspraken zou maken.
Bij zo’n vraag schieten bij mij gelijk wetsartikelen, rechterlijke uitspraken, (IBR-)cursussen en boeken door het hoofd. De vaste aanneemsom wordt algemeen beschouwd als de droom van iedere opdrachtgever, maar dat is vaak misleidend.
Vast is niet vast
De term wekt namelijk ten onrechte de indruk dat die prijs daadwerkelijk niet kan stijgen (en dus vast is). Dat is in de praktijk zelden het geval. Daar zou je nog iets aan kunnen doen door (waar mogelijk) ten gunste van de opdrachtgever af te wijken van de wet, en door de algemene voorwaarden van de aannemer van de hand te wijzen - maar dat is vooral leuk als theorie. Want laten we reëel zijn: daar gaat geen aannemer mee akkoord, tenzij hij dit gewoon kan compenseren door een absurd hoge vaste aanneemsom te bedingen. Ik dacht niet dat Tom daar nou op zit te wachten.
Creatief denken
Ik begon mijn antwoord aan Tom dan ook, zoals het een jurist betaamt, met de woorden: ‘dat hangt ervan af’. En dat is ook zo. Ik weet namelijk dat Tom weliswaar twee linkerhanden heeft, maar ook verstand van elektra, én een hoop vrienden die wel een dagje met kruiwagens willen lopen. Een groot deel van het werk kan Tom dus prima zelf uitvoeren.
Comfort van regie
Hij zou er daarom verstandig aan kunnen doen om een overeenkomst op basis van regie (nacalculatie) te sluiten. Hij laat de aannemer dan een offerte opstellen, met een overzicht van de uit te voeren werkzaamheden, en vraagt om een concrete schatting van de kosten, een richtprijs, van die werkzaamheden. Ook bij een regieovereenkomst kan namelijk sprake zijn van een richtprijs die (zonder waarschuwing) niet met meer dan 10% mag worden overschreden. Natuurlijk zijn hiermee niet alle risico’s uitgesloten, maar het helpt om te weten dat er vooraf contractueel veel mogelijk is.
Ik verwacht binnenkort in ieder geval met een kruiwagen rond te lopen…